Tο νομισματικό σύστημα της πρώτης βυζαντινής
περιόδου κατάγεται από τα χρόνια της Τετραρχίας
και του Μ. Κωνσταντίνου, αλλά οργανώθηκε σε νέα
βάση στα 498 μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Αναστάσιο Α'.
Το χαρακτηριστικότερο στοιχείο του είναι οι
χάλκινες υποδιαιρέσεις που φέρουν ως κύριο θέμα
της πίσω όψης ελληνικούς αριθμούς - γράμματα
δηλωτικά της υποδιαίρεσης (Μ=40, Λ=30, Κ=20, Ι=10, Ε=5,
εννοώντας τόσα νούμμια). Συγχρόνως, σημειώνεται
το νομισματοκοπείο και το επιμέρους εργαστήριο
όπου κατασκευάστηκε. Μάλιστα, επί Ιουστινιανού Α'
αρχίζει να αναφέρεται και η χρονιά κοπής με βάση
τη θητεία του κάθε ηγέτη.
Στην κύρια όψη
απεικονίζεται πάντα ο αυτοκράτορας, μόνος ή με
μέλη της οικογενείας του, σε διάφορες παραλλαγές,
με σύμβολα της εξουσίας του, πολιτικής,
στρατιωτικής και θρησκευτικής.
Ο χριστιανισμός ως
επίσημη πια θρησκεία, είτε μέσω των συμβόλων,
είτε των ιερών απεικονίσεων (ʼγγελος, Χριστός),
εκφράζεται και στα νομίσματα ως κύριο στοιχείο
του κράτους.
Οι επιγραφές, εκτός
από ελάχιστες εξαιρέσεις, είναι στα λατινικά,
καθώς η βυζαντινή αυτοκρατορία ήταν και
αναγνώριζε τον εαυτό της ως συνέχεια της
ρωμαϊκής.
Η κοπή των αργυρών
νομισμάτων ήταν περιορισμένη αυτή την περίοδο·
γινόταν συνήθως για να μοιράζονται σε μεγάλες
επετείους και γιορτές, με εξαίρεση το εξάγραμμο
(από το 615 μ.Χ.).
φόλλις ή 40νούμμιο
30νούμμιο
20νούμμιο
10νούμμιο
5νούμμιο
νούμμιο
μισή siliqua
τριμίσσιο